Željava - od najmoćije vojne baze u Evropi do ruine

Autor: Redakcija • Objavljeno: • Broj komentara: 0

Bivša Jugoslavija imala je četrdesetak objekata strateške namjene, među kojima i nekoliko podzemnih aerodroma koji su bili najveća vojna tajna.

  • aero_66.jpg
  • aero_aero.jpg
  • aero_22.jpg
  • aero_33.jpg
  • aero_44.jpg
  • aero_tito_tito.jpg
  • aero_55.jpg
  • aero_11.jpg

Posebno atraktivni bili su aerodromi Željava kod Bihaća i Slatina kod Prištine, uz podzemni vojni objekat Šipčanik kod Podgorice. Navodno je samo u Željavu uloženo četiri i po milijarde dolara.

Željava je bila najveći podzemni aerodrom u bivšoj Jugoslaviji i među najvećim u Evropi. Tehnički i tehnološki bio je osiguran i od snažnih nuklearnih udara. Četiri velika ulaza zatvarala su čelična vrata debljine jednog metra. Vrata su težila 100 tona i hermetički su zatvarala galerije da izdrže direktan pogodak nuklearnog projektila. Prostorije u unutrašnjosti kompleksa bile su povezane sa 56 teških pancirnih vrata. Bio je neosvojiv i za dva uzvratna udara. Prva vrata mogla su izdržati nuklearni udar od dvadeset kilotona, a zbog lomljenja udarnog talasa druga vrata, iste otpornosti, mogla su izdržati udar od sto kilotona, a treća udar od čak petsto kilotona.

Željava je sve do 1992. godine bila najmoćnija vojna baza u Evropi. Za njenu gradnju korišten je model iz Švedske, koja je tada bila najpoznatija država po gradnji podzemnih aerodroma. Lociran je na granici BiH i Hrvatske, u podnožju planine Plješevice. Građen je od 1959. do 1968. godine, kada je ubrzano otvoren zbog sovjetske invazije na Čehoslovačku.

Građen je vizionarski - za 21. vijek. Cijeli kompleks su gradila isključivo domaća preduzeća. Taktičko-tehničke osobine bile su impresivne. Tri podzemne galerije za smještaj 58 aviona, a po nezvaničnim izvorima moglo se smjestiti 80, pa čak i do 120 aviona MIG-21. Unutra je bilo osigurano sve za normalno funkcionisanje potpuno autonomno od vanjskog svijeta - vazduh, hrana, pogonska i ubojna sredstva, zdrastvena zaštita, a imao je čak i mrtvačnicu.

U medijima su piloti ranije svjedočili da se unutra nalazio veliki restoran koji je odjednom mogao da primi 1.000 ljudi.

Samo je Josip Broz Tito smio da fotografiše njegovu unutrašnjost. Borbena upotreba tog objekta također je bila fenomenalno riješena. Ispod planine izlijeće avion i za njim se zatvara sistem vrata tako da se, kako avion odmiče, samo kroz jedna vrata mogao pomiješati unutrašnji vazduh sa vazduhom iz okoline, ali su ga munjevito eleminisali vrlo jaki prečistači.

Aerodrom je imao tri piste za polijetanje i slijetanje. Vani su bili i radari bez posade, a davali su signal komandi, koja se takođe nalazila pod zemljom. Aerodrom je imao moćne elektronske oči i uši - sedam radara koji su koštali svaki po 12 miliona dolara, dok je sistem za navođenje koštao 50 miliona dolara i bio najskuplji sistem u bivšoj JNA. Britanskim radarima S-613, dometa većeg od 400 kilometara, nadgledana je gotovo cijela teritorija Italije, Austrije i dobar dio Mađarske.

Krajem 1992. bivša JNA je prije povlačenja minirala i onesposobila Željavu sa

56 tona eksploziva. Potom je i zub vremena učinio svoje, kao i nebriga bosanskohercegovačkih vlasti, tako da je Željava danas totalna ruina...

NAPOMENA: Komentari odražavaju stavove njihovih autora, a ne nužno i stavove redakcije portala Veteran.ba. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja. Redakcija zadržava pravo da obriše komentar bez najave i objašnjenja. Zbog velikog broja komentara redakcija nije dužna obrisati sve komentare koji krše pravila. Kao čitalac također prihvatate mogućnost da među komentarima mogu biti pronađeni sadržaji koji mogu biti u suprotnosti sa vašim vjerskim, moralnim i drugim načelima i uvjerenjima.

KOMENTARI { 0 } DODAJ KOMENTAR
  • Ime / Nadimak: *

  • Komentar: *
    do 1200 karaktera

  •  

  • Karakteri sa slike: *

  •  

  • Trenutno nema komentara.

Najnovije

Najčitanije

Najnovijikomentari