Godišnjica pada Sarajeva pod austro-ugarsku čizmu

Autor: Redakcija • Objavljeno: • Broj komentara: 0

Na današnji dan, 19. avgusta 1878. godine, austro-ugarske okupacione snage, nakon žestokih borbi sa gradskim braniocima, ušle su u Sarajevo

  • 800px-storming_of_the_castle_of_sarajevo_1878.jpg

Austro-ugarsko zaposjedanje Bosne i Hercegovine, dotad osmanskog Bosanskog pašaluka, bilo je rezultat dogovora na Berlinskom kongresu 1878. godine. Velike evropske sile su dale mandat Austro-Ugarskoj da uđe s vojskom u Bosnu i Hercegovinu, pod izgovorom da tamo uspostavi mir i red. Austro-ugarska 2. vojska na čelu s generalom Josipom Filipovićem, sastavljena uglavnom od Hrvata, Slovenaca, Srba te drugih slavenskih naroda Monarhije, potkraj jula iste godine prešla je granicu i ušla u BiH. Iako su u Beču očekivali da će operacija proći bez većih borbi, okupaciji se žestoko oduprlo muslimansko i pravoslavno stanovništvo, koje se odupiralo tri mjeseca i austro-ugarskoj vojsci nanijelo nekoliko poraza. Nakon tri mjeseca borbi Austro-Ugarska je uspostavila vojnu okupaciju na čitavom prostoru Bosanskog pašaluka, uključujući i Sandžak.

Do kraja ljuna austro-ugarska vojska je provela masovnu mobilizaciju, tako da je imala 82.113 vojnika, 13.313 konja i 112 topova. Brodovima u Dalmaciju Austro-Ugarska je prevezla 72.000 vojnika, 8.000 konja i 9.000 tona ratnog materijala. Austro-ugarska ratna mornarica bila je raspoređena u Dubrovniku, Pločama, Metkoviću, Makarskoj i Kotoru. Brodovima je vršen prijevoz ranjenika i materijala i po Neretvi.

Osmanske posade u BiH, koje su se sastojale od oko 40.000 vojnika i 77 topova, prema Berlinskom sporazumu, nisu se trebale opirati austro-ugarskom zaposjedanju. No, sarajevski ustanik Salih Vilajetović, poznat i kao Hadži Lojo, digao je muslimane na ustanak te su zauzeli lokalne kasarne i razdijelili oružje. Ustanicima su se pridružili i osmanski vojnici.

Glavne austrijske snage, tzv. okupacijske snage od 9.400 vojnika, nakon prelaska Save su brzo prodrle kroz sjevernu Bosnu, osvojivši Banju Luku, te napredujući uz Vrbas, i Maglaj i Jajce. Kod Maglaja postrojba husara je upala u zasjedu 3. avgusta, a 7. avgusta kod Jajca se odigrala bitka u kojoj je izbačeno iz stroja oko 600 austro-ugarskih vojnika.

Ljubuški i Posušje osvojeni su bez većeg otpora. Mostar je osvojen 5., a Stolac 11. avgusta - no, nova austro-ugarska posada u Stocu ubrzo je ospjednuta od strane osmanskih snaga te je opsada morala biti razbijena žestokim sukobom. Veće bitke zbog žestokog otpora muslimanskog i pravoslavnog stanovništva odigrale su se i kod Čitluka i Klobuka. Kod Ravnica u Hercegovini poginulo je 70 ugarskih vojnika i oficiraa.

Nakon bitke kod Viteza 16. avgusta, u kojoj su presudno porazile vojsku bosanskih muslimana, austro-ugarske jedinice 19. avgusta su zauzele Sarajevo u kojem je pružen žestok otpor domaćeg muslimanskog stanovništva. U gradu je bilo i uličnih borbi. Pobunjenici su se zabarikadirali u kuće i pucali s krovova. Prema tvrdnjama generala Filipovića, u odbrani su sudjelovale i žene.

Austrougarska strana imala je 57 mrtvih i 314 ranjenih od 13.000 vojnika angažovanih u bici za Sarajevo. Gubici branilaca procijenjeni su na tristotinjak, što nije uključivalo civile. Nakon zaposjedanja Sarajeva, uslijedila su i smaknuća pojedinih branilaca. Neki su se povukli u šume i planine u okolici i otamo pružali otpor još nekoliko sedmica. Hadži Lojo predao se 3. oktobra pokraj Rakitnice. Prvobitno je osuđen na smrt, no kasnije je kazna preinačena u petogodišnji zatvor.

NAPOMENA: Komentari odražavaju stavove njihovih autora, a ne nužno i stavove redakcije portala Veteran.ba. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja. Redakcija zadržava pravo da obriše komentar bez najave i objašnjenja. Zbog velikog broja komentara redakcija nije dužna obrisati sve komentare koji krše pravila. Kao čitalac također prihvatate mogućnost da među komentarima mogu biti pronađeni sadržaji koji mogu biti u suprotnosti sa vašim vjerskim, moralnim i drugim načelima i uvjerenjima.

KOMENTARI { 0 } DODAJ KOMENTAR
  • Ime / Nadimak: *

  • Komentar: *
    do 1200 karaktera

  •  

  • Karakteri sa slike: *

  •  

  • Trenutno nema komentara.

Najnovije

Najčitanije

Najnovijikomentari