101. godišnjica bitke na Galipolju - Anzac Day

Autor: Redakcija • Objavljeno: • Broj komentara: 0

Galipoljska bitk - Çanakkale Savaşları - Anzac Day jedna je od najkrvavijih bitaka Prvog svjetskog rata

  • royal_naval_division_trench.jpg
  • untitled_4.png
  • untitled1_1.png
  • untitled2.png
  • untitled4.png

Borbe su počele u februaru 1915. godine. Sile Antante naumile su zauzeti Dardanelski prolaz i Carigrad te izbaciti Osmanlijsko Carstvo iz rata, uspostaviti pomorske veze sa svojom saveznicom Rusijom i spriječiti njemački prodor do Bagdadske željeznice. Na taj način Velika Britanija i Francuska kanile su se opskrbljivati žitom i naftom iz Rusije, a jedan od ciljeva operacije bilo je i oslobađanje britanskih trgovačkih brodova, ukupne nosivosti oko 350.000 bruto registarskih tona, koji su ostali zarobljeni u Crnom moru. Operaciju je organizirao Winston Churchill, tada prvi lord britanskog Admiraliteta.

Napad je započeo s ratnih brodova Antante, koji su gađali vanjske utvrde Dardanela. Na početku su Saveznici imali uspjeha, ali tada je došlo do preokreta. U pješačkom napredovanju Britanci i vojnici iz njihovih kolonija, te Francuzi, naišli su na snažan otpor osmanlijske odbrane. Snage Antante su mahom sačinjavale trupe Britanskog Carstva izvan Engleske (Irska, Australija i Novi Zeland) koje su činili dobrovoljci i neredovna vojska, što se ranije smatralo za jedan od glavnih razloga katastrofalnog neuspjeha Saveznika.

Danas se smatra da razlog potpune propasti invazije leži u nizu grešaka koje su načinili zapovjednici operacije. Poginulo je ukupno stotinjak hiljada ljudi (podjednako s obje strane), a skupa s ranjenima, kojih je više bilo na strani Centralnih sila, iz stroja je izbačeno oko 340.000 ljudi.

Vojsku Centralnih sila je predvodio general Mustafa Kemal, kasnije poznat kao Kemal Atatürk (Otac Turaka), utemeljitelj Republike Turske i njen prvi predsjednik, koji je svoj vojni ugled stekao upravo na bojnom polju kod Galipolja, kao i njemački general Liman von Sanders.

Saveznici su stalno tjerali nove i nove redove vojnika u juriše, a dočekivali su ih i kosili teški mitraljezi Turaka i Nijemaca. Ni na moru Antanta nije bila bolje sreće. Tako su 18. marta 1915. pred Džanakaleom Britanci i Francuzi izgubili trećinu flote. Snažne borbe bjesnile su između pomorskih i kopnenih snaga, a trajale su do januara 1916., kad je Antanta morala priznati neuspjeh.

Nakon toga, Churchill je dao ostavku i otišao na Zapadni front. Svoju slavu kao britanski premijer i uspješan ratni vođa stekao je tek u Drugom svjetskom ratu.

Danas Galipolje u Australiji i Novom Zelandu predstavlja simbol velikog, nepotrebnog i uzaludnog stradanja, te se u tim zemljama 25. aprila svake godine obilježava Anzac Day, spomen na žrtve Galipolja.

Osim pod nazivom Galipoljska bitka, ova se bitka još zove, prema turskim izvorima, Çanakkale Savaşları (Bitka kod Džanakale), prema gradu Džanakale na južnoj azijskoj strani Dardanela, te Dardanelles Campaign (Dardanelski pohod), prema američkim izvorima, mada je iz ugla običnog čovjeka možemo smatarati samo jednom od besmislenih klaonica Prvog svjetskog rata.

"Vi, junaci koji ste prolili krv i izgubili živote, sada ležite u tlu prijateljske zemlje i zato počivajte u miru. Mi ne pravimo razliku između Johnnieja i Mehmeta koji leže jedan pokraj drugoga u našoj zemlji.

Vi, majke koje ste poslale sinove iz dalekih zemalja, obrišite suze. Vaši sinovi sada počivaju u miru u našim srcima. Izgubivši živote na ovom tlu, oni su postali i naši sinovi", riječi su prvog predsjednika Republike Turske Kemala Ataturka, uklesane u komemorativnoj ploči u zaljevu Ansak,  postavljenoj 1934. u čast vojnicima poginulim u Galipoljskoj bitki.

NAPOMENA: Komentari odražavaju stavove njihovih autora, a ne nužno i stavove redakcije portala Veteran.ba. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja. Redakcija zadržava pravo da obriše komentar bez najave i objašnjenja. Zbog velikog broja komentara redakcija nije dužna obrisati sve komentare koji krše pravila. Kao čitalac također prihvatate mogućnost da među komentarima mogu biti pronađeni sadržaji koji mogu biti u suprotnosti sa vašim vjerskim, moralnim i drugim načelima i uvjerenjima.

KOMENTARI { 0 } DODAJ KOMENTAR
  • Ime / Nadimak: *

  • Komentar: *
    do 1200 karaktera

  •  

  • Karakteri sa slike: *

  •  

  • Trenutno nema komentara.

Najnovije

Najčitanije

Najnovijikomentari